Doorgaan naar inhoud

Sociale cohesie en leefbaarheid in Ede-Zuid

“De komende vijftien jaar werken we aan het wonen en leven in deze buurt. Achter de voordeur en Doorbraakkracht zijn voorbeelden van outreachend werken die we nu al inzetten.”

Ids Breeuwsma is sociaal programma regisseur bij de Edese woningcorporatie Woonstede. Samen met zes collega’s vormt hij de afdeling Strategie en beleid. Ids richt zich voornamelijk op de menskant van wonen, waarbij sociale cohesie en leefbaarheid centraal staan. Deze aspecten zijn niet los van vastgoedontwikkeling te zien. In ontwerpkeuzes voor een woongebouw worden zaken als architectuur, aansluiting op de openbare ruimte, ruimte voor ontmoeting en voorzieningen door Woonstede altijd meegewogen. Gewogen keuzes kunnen positief bijdragen aan de leefbaarheid. Samen met de gemeente Ede en inwoners zijn plannen ontwikkeld voor de vernieuwing van de wijk Hoogbouw Ede-Zuid. ‘Achter de voordeur’ is nu al een paar jaar actief in de buurt om die op huishoudniveau sociaal te versterken en om daarmee ook de leefbaarheid te vergroten.

Ervaringen en aanleiding voor Achter de voordeur

Ik werk inmiddels bijna vier jaar bij Woonstede. In Arnhem had ik al positieve ervaringen opgedaan met ‘Achter de voordeur’, een initiatief dat door het outreachend werken helpend is voor huishoudens op allerlei leefgebieden, waaronder financieel. Bijna tegelijkertijd met mijn komst naar Ede kwam er ook een nieuwe gebiedsmanager bij de gemeente Ede werken, die ook bekend was met ‘Achter de voordeur’. Ons gemeenschappelijke enthousiasme vormde het startpunt om dit project ook in Hoogbouw Ede-Zuid te implementeren. Woonstede en de gemeente Ede financieren het samen.

De uitdagingen van Hoogbouw Ede-Zuid

Hoogbouw Ede-Zuid is een buurt met bijna uitsluitend sociale huurwoningen, waar veel mensen met een laag inkomen of een uitkering wonen. De diversiteit is groot: er worden maar liefst zestig verschillende talen gesproken. Dit zorgt voor een mix van sociale problematiek, waaronder armoede, eenzaamheid, gezondheidsproblemen en taalbarrières.

Verbeterplannen en lange termijn aanpak

Het doel is om de bestaanszekerheid en de leefomgeving in de buurt daadwerkelijk te verbeteren. Naast een stedenbouwkundig raamwerk is er een sociaal raamwerk ontwikkeld. De interne besluitvorming door de gemeente en Woonstede is eind 2025 afgerond. De komende vijftien jaar werken gemeente Ede, Woonstede, bewoners en maatschappelijke partners samen aan het wonen en leven in deze buurt. Deze langdurige aanpak is noodzakelijk vanwege de omvang van de opgave. De plannen focussen zich niet alleen op leefomgeving, wonen, duurzaamheid en voorzieningen, maar ook op bestaanszekerheid, inkomen, sociale cohesie, participatie en toegankelijke hulp. Er wordt gekeken naar wat er nu is en wat er beter kan en moet.

Voor meer informatie zie: Hoogbouw Ede-Zuid (HEZ) | Gemeente Ede

Motivatiegestuurde woningtoewijzing

Een onderdeel van de aanpak is het toewijzen van een aantal woningen op basis van motivatie: bewoners kunnen aangeven wat zij voor hun straat, buurt of wijk willen betekenen. Dit creëert een ‘motortje’ dat de leefbaarheid versterkt. In Zeist, waar een vergelijkbare aanpak wordt gehanteerd in een van de grootste flats van Nederland, blijkt deze methode een positief vlindereffect te hebben op de leefbaarheid en sociale cohesie. Een kleine ingreep, maar dus met een groot effect. Circa 60  woningen willen we op deze manier toewijzen, ongeveer 10 per flat. De inschrijfduur blijft als eerste relevant; daarna wordt geselecteerd op motivatie. Deze actieve bewoners krijgen ondersteuning van Woonstede en de welzijnspartner Malkander.

Voor meer informatie zie: Woningen toewijzen op motivatie, hoe werkt dat? – Woonstede

Doorbraakkracht en vroegsignalering

Het idee om Doorbraakkracht in te zetten in Hoogbouw Ede-Zuid is ontstaan aan de Welzijntafels in Ede, waar verschillende bestuurders, waaronder de directeur van Werkkracht en de bestuurder van Woonstede, aan deelnemen. ‘Achter de voordeur’ voert al succesvol de opvolging van vroegsignaleringen uit in de buurt. Energieleveranciers, corporaties en zorgverzekeraars melden betalingsachterstanden bij de gemeente, die vervolgens actie moet ondernemen. Waar de gemeente normaal slechts een brief stuurt en tweemaal belt (met beperkt bereik), belt ‘Achter de voordeur’ desnoods tot tien keer aan. Kleine moeite, want ze lopen dagelijks door de wijk en zijn een vertrouwd gezicht. Daardoor bereiken ze meer dan de helft van de mensen en kunnen ze meteen helpen met het vinden van oplossingen.

De waarde van Achter de voordeur voor Doorbraakkracht

Deze aanpak is ook waardevol voor Doorbraakkracht. Zij bereiken hierdoor samen mensen en gaan het gesprek aan met bijstandsgerechtigden over participatie. Gewoon een luisterend oor bieden en kijken wat er mogelijk is om mensen te activeren. Elke stap richting participatie is een stap naar meer bestaanszekerheid en leefbaarheid in de wijk, zelfs voordat er ook maar een steentje is verschoven. Doorbraakkracht is een waardevolle pilot. Ik hoop dat deze aanpak ook zal werken en nuttig zal blijken voor de betrokken bewoners én de ontwikkeling van de wijk.